Eskici ve Oğulları Özet – Orhan Kemal

Eskici ve Oğulları özet yazımızda, Orhan Kemal’in 1962’de yayımlanan ve yoksul bir ailenin geçim mücadelesini anlatan romanını ele alıyoruz. Eskiden varlıklı bir aileden gelen, savaşta sakat kalmış Topal Eskici, oğulları Mehmet ve Ali ile işlettiği ayakkabı tamir dükkânıyla ailesini geçindirmeye çalışır. Rakip bir dükkânın açılmasıyla işler bozulunca aile pamuk tarlalarına göç eder ve hayat daha da zorlaşır. Aşağıda romanın konusunu, özetini ve karakterlerini bulabilirsiniz.

Eskici ve Oğulları Kısa Özet

Kısaca: Topal Eskici, oğulları Mehmet ve Ali’yle bir ayakkabı tamir dükkânı işletir; kazandığı az para, eski zenginliğini unutamayan bu adamı sürekli huzursuz eder. Dükkânın karşısına Yugoslav göçmeni bir ustanın aynı işi yapan dükkânı açılınca işler iyice bozulur. Büyük oğul Mehmet, aileyi bir elçi aracılığıyla pamuk toplamaya götürür. Çadırlarda zor koşullarda çalışan aile sıtmaya yakalanır. Eskici, oğullarını kurtarmak için dükkânını satar. Ali ile Zeynep arasında, Eskici’nin kızı Zeliha ile kamyon şoförü Ünal arasında aşklar filizlenir, ama ailenin yoksulluk ve hastalıkla mücadelesi bitmez.

Eskici ve Oğulları Konusu

Romanın konusu, yoksulluk içindeki bir ailenin ayakta kalma mücadelesi ve bu mücadelede ailenin bireyleri arasında yaşanan çatışmalardır. Orhan Kemal, eski zenginliğinin gururunu taşıyan bir babanın, çalışkan oğullarının ve pamuk tarlalarındaki emekçilerin hayatı üzerinden yoksulluğun insan ilişkileri üzerindeki etkisini anlatır.

Eskici ve Oğulları Özeti

Topal Eskici ve Dükkânı

Eskici, eskiden varlıklı bir ailenin çocuğudur; ama bütün malını mülkünü kaybetmiş ve savaş yıllarında topal kalmıştır. Şimdi büyük oğlu Mehmet ve en sevdiği küçük oğlu Ali’yle küçük bir ayakkabı tamir dükkânı işletir. Dükkândan kazandığı para, ailesini zor geçindirir ve eski günlerini unutamayan Eskici için bu iş bir aşağılanma gibidir. Mutsuzluğunu çoğu zaman oğullarına sert sözlerle ve hakaretlerle yansıtır. Evli ve üç çocuk babası olan Mehmet sabırlı ve olgun bir gençtir; Ali ise babasının kırıcı sözlerinden derinden incinir.

Rakip Dükkân ve Pamuk Tarlaları

Bir gün dükkânın tam karşısına, Yugoslav göçmeni bir ustanın aynı işi yapan dükkânı açılır. Müşteriler yeni dükkâna gider ve Eskici’nin dükkânı ailesini geçindiremez olur. Mehmet, bir elçi aracılığıyla pamuk toplamaya gitmeyi önerir; ailenin bir kısmı tarlalara yerleşir. Kamyon şoförü Ünal, aileyi pamuk tarlalarına taşır. Tarlada çadırlarda, çok zor koşullarda yaşarlar. Eskici’nin kızı Zeliha, soylu bir aileden geldiklerini düşündüğü için pamuk toplamayı kendine yediremez; bu arada Ünal’a âşık olur.

Sıtma ve Zeynep

Tarlada aile sıtmaya yakalanır; Zeliha ve Mehmet’in çocukları yüksek ateşle yatağa düşer. Ünal, aileye yiyecek ve ilaç getirerek yardım eder. Tarlalara çalışmaya gelen başka bir ailenin kızı Zeynep, hasta aileye yardım eder; Ali ile Zeynep arasında bir aşk başlar. Ancak bütün bu dayanışmaya rağmen yoksulluk ve hastalık aileyi yıpratmaya devam eder.

Eskici ve Oğulları Nasıl Biter?

Mehmet ve Ali de ağır hastalanır. Oğullarını her şeyden çok seven Eskici, dükkânını satar ve bütün parayı onların tedavisine harcar. Ali dükkânda yığılıp kalır; babası ağlayarak ona sarılır. Durumu daha ağır olan Mehmet hastaneye götürülür, ama hastanede ona yer bulunamaz. Roman, bu ailenin bütün emeğine ve çabasına rağmen yoksulluktan kurtulamamasının acı tablosuyla biter; Ünal’ın bir fabrikada iş bulması ise karanlık tablodaki küçük bir umut ışığı olur.

Eskici ve Oğulları Karakterleri

Yer ve Zaman

Roman, Cumhuriyet’in ilk yıllarından sonraki bir dönemde, bir kasabadaki ayakkabı tamir dükkânında ve Çukurova’nın pamuk tarlalarında geçer.

Eskici ve Oğulları Ana Fikri ve Temaları

Romanın ana fikri, yoksulluğun insanları hem birbirine bağladığı hem de birbirinden kopardığı; emeğin değer görmediği bir düzende dürüstçe çalışan insanların bile ayakta kalmakta zorlandığıdır.

• Yoksulluk ve emek: Aile, ne kadar çalışırsa çalışsın yoksulluktan kurtulamaz.
• Baba-oğul ilişkisi: Eskici’nin sertliğiyle oğullarına duyduğu derin sevgi bir aradadır.
• Gurur: Eski zenginliğin gururu, Eskici’yi ve Zeliha’yı gerçeklerden uzaklaştırır.
• Dayanışma: Ünal ve Zeynep gibi insanlar, zor zamanlarda yardım eli uzatır.

Orhan Kemal Kimdir?

Orhan Kemal (1914-1970), asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü olan, Adana’nın Ceyhan ilçesinde doğan romancı ve öykücüdür. Gençliğinde dokuma fabrikalarında işçi ve kâtip olarak çalıştı. Hapis yattığı yıllarda Nazım Hikmet’le tanıştı ve onun teşvikiyle düzyazıya yöneldi. Çukurova’nın işçilerini, yoksul insanlarını ve büyük şehre göçü anlatan toplumsal gerçekçi romanlarıyla tanındı. Bereketli Topraklar Üzerinde, Murtaza, Cemile, Baba Evi, Avare Yıllar ve 72. Koğuş başlıca eserleridir. 1970’te Sofya’da öldü.

Sık Sorulan Sorular

Eskici ve Oğulları kimin eseri?

Eskici ve Oğulları, Orhan Kemal’in 1962’de yayımlanan romanıdır.

Eskici ve Oğulları ne anlatıyor?

Topal Eskici ile oğulları Mehmet ve Ali’nin, ayakkabı tamir dükkânı battıktan sonra pamuk tarlalarında yoksulluk ve hastalıkla verdikleri geçim mücadelesini anlatır.

Eskici’nin dükkânı neden batar?

Dükkânın tam karşısına Yugoslav göçmeni bir ustanın aynı işi yapan dükkânı açılır ve müşteriler oraya gitmeye başlar.

Eskici ve Oğulları’nın sonunda ne olur?

Eskici dükkânını satıp parayı hasta oğullarının tedavisine harcar. Ali dükkânda yığılır, durumu daha ağır olan Mehmet için hastanede yer bulunamaz; roman ailenin yoksulluktan kurtulamamasıyla biter.

Sonuç

Eskici ve Oğulları, Orhan Kemal’in yalın diliyle emekçilerin hayatını anlatan, gerçekçi ve etkileyici bir romandır. Orhan Kemal’in diğer romanı için Bereketli Topraklar Üzerinde özeti, benzer temalı eserler için Kuyucaklı Yusuf özeti ve Yaprak Dökümü özeti yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Görsel (Orhan Kemal Kültür Merkezi): Seyhan668, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.