Gulliver’in Gezileri Özeti: Konusu, Karakterleri ve Ana Fikri – Jonathan Swift

Gulliver ve Liliput İmparatoru, 1850’lerden bir Fransızca baskının resmi

Gulliver’in Gezileri (Gulliver’s Travels), İrlandalı yazar ve din adamı Jonathan Swift’in 1726’da yayımlanan hiciv romanıdır. Gemi hekimi Lemuel Gulliver’in dört ayrı yolculukta karşılaştığı tuhaf ülkeleri anlatır: Cücelerin ülkesi Liliput, devlerin ülkesi Brobdingnag, uçan ada Laputa ve akıllı atların ülkesi. Çocuklar için kısaltılmış baskılarıyla tanınsa da kitap, insan doğasını ve dönemin İngiliz toplumunu sert biçimde eleştiren bir hicivdir. Bu yazıda Gulliver’in Gezileri özetini, karakterlerini ve ana fikrini bulabilirsiniz.

Gulliver’in Gezileri kısa özeti: Gulliver, ilk yolculuğunda bir gemi kazasından sonra boyları bir karışı geçmeyen Liliputluların ülkesine düşer. İkinci yolculuğunda kendisi devlerin arasında küçücük kalır. Üçüncü yolculuğunda bilime takılıp pratik hayattan kopmuş insanların uçan adası Laputa’yı ve ölümsüz ama yaşlanan Struldbrug’ları görür. Son yolculuğunda akıllı ve erdemli atların, yani Houyhnhnm’lerin ülkesine varır ve insanlardan soğur. Eve döndüğünde insanlara katlanamaz, zamanını ahırdaki atlarla geçirir.

Gulliver ve Liliput İmparatoru, 1850’lerden bir Fransızca baskının resmi
Künye
EserGulliver’in Gezileri
Özgün adıTravels into Several Remote Nations of the World (kısaca Gulliver’s Travels)
YazarJonathan Swift (1667–1745)
İlk yayın1726
TürHiciv, fantastik yolculuk romanı
BölümlerDört bölüm: Liliput, Brobdingnag, Laputa ve çevresi, Houyhnhnm’lerin Ülkesi
NotMEB’in ilköğretim için hazırladığı 100 Temel Eser listesinde yer alır

Gulliver’in Gezileri Konusu

Roman, birinci tekil kişiyle anlatılan bir gezi kitabı biçimindedir. Gulliver her yolculukta farklı bir toplumla karşılaşır ve her toplum, insanların bir başka kusurunu büyüteç altına alır: küçük şeyler için kavga eden politikacılar, savaşı övünç sayan krallar, işe yaramaz deneylere gömülen bilim insanları ve aklını kötülük için kullanan insan. Swift, eğlenceli bir macera görünümünde insanlığın kibrini ve kusurlarını eleştirir.

Gulliver’in Gezileri Kitap Özeti

Birinci Yolculuk: Liliput

Gemi hekimi Gulliver, bindiği gemi batınca yüzerek bir kıyıya ulaşır ve uyuyakalır. Uyandığında yere iplerle bağlandığını görür: Boyları on beş santimetreyi geçmeyen Liliputlular onu esir almıştır. Gulliver uslu durunca serbest bırakılır ve sarayın gözdesi olur. Liliputluların, yumurtanın hangi ucundan kırılacağı gibi önemsiz konular yüzünden yıllardır siyasi kavgalar ve savaşlar yaşadığını görür. Komşu ada Blefuscu’nun donanmasını iplerle çekip getirerek Liliput’a yardım eder, ama Blefuscu’yu tamamen boyunduruk altına almayı reddedince imparatorun gözünden düşer. Sarayda bir yangını işeyerek söndürmesi de suç sayılır. Gözlerinin kör edilmesine karar verildiğini öğrenince Blefuscu’ya kaçar, bulduğu bir sandalla denize açılır ve geçen bir gemi onu kurtarır.

İkinci Yolculuk: Brobdingnag

Gulliver’in ikinci yolculuğunda arkadaşları onu tatlı su ararken karada unutur. Bu kez kendisi devler ülkesi Brobdingnag’da küçücük kalmıştır; buradaki çimenler ağaç kadar uzundur. Onu bulan dev bir çiftçi, Gulliver’i para karşılığı panayırlarda sergiler. Çiftçinin küçük kızı Glumdalclitch ona şefkatle bakar. Sergilenmekten yorgun düşen Gulliver kraliçeye satılır ve sarayda yaşamaya başlar. Kral, Gulliver’in Avrupa’yı ve barutun gücünü övmesinden hoşlanmaz; anlatılanlardan sonra insanları zararlı küçük yaratıklar olarak görür. Bir deniz kıyısı gezisinde dev bir kartal, Gulliver’in içinde yaşadığı kutuyu kapıp denize düşürür ve onu bir gemi kurtarır.

Üçüncü Yolculuk: Laputa ve Çevresi

Üçüncü yolculukta korsanlar Gulliver’in gemisini ele geçirir ve onu ıssız bir kayalık adada bırakır. Gulliver’i, havada süzülen uçan ada Laputa kurtarır. Laputalılar müziğe, matematiğe ve astronomiye öyle dalmıştır ki günlük hayatı unutmuşlardır; konuşurken dikkatlerini toplamak için yanlarında onlara hafifçe vuran hizmetkârlar gezdirirler. Gulliver, Laputa’nın yönettiği Balnibarbi’de Lagado Akademisi’ni gezer: Burada salatalıktan güneş ışığı çıkarmak gibi saçma projelerle uğraşılmaktadır. Glubbdubdrib adasında bir büyücü sayesinde Homeros, Aristoteles ve Sezar gibi tarihî kişilerin ruhlarıyla konuşur. Luggnagg’da ise ölümsüz ama sürekli yaşlanan Struldbrug’ları görür ve sonsuz yaşamın bir ödül değil, bir ceza olabileceğini anlar. Japonya üzerinden evine döner.

Dördüncü Yolculuk: Houyhnhnm’lerin Ülkesi

Son yolculuğunda Gulliver kaptandır, ama tayfası isyan edip onu bilinmeyen bir kıyıya bırakır. Burası akıllı, dürüst ve erdemli atların, yani Houyhnhnm’lerin ülkesidir. Ülkede ayrıca kirli, saldırgan ve açgözlü insansı yaratıklar olan Yahoo’lar yaşar. Gulliver bir Houyhnhnm’in evinde misafir olur, dillerini öğrenir ve onların sade, akla dayalı yaşamına hayran kalır. Kendi ülkesini anlattıkça insanların savaşlarından, yalanlarından ve hırslarından utanmaya başlar. Ancak Houyhnhnm’lerin meclisi, akıllı bir Yahoo olan Gulliver’in aralarında kalmasını tehlikeli bulur ve onun gitmesine karar verir.

Gulliver’in Gezileri Nasıl Biter?

Gulliver yaptığı bir kanoyla denize açılır ve isteği dışında bir Portekiz gemisi tarafından kurtarılır. Geminin kaptanı Pedro de Mendez son derece nazik ve cömert bir adamdır, ama Gulliver onu bile bir Yahoo olarak görür. İngiltere’deki evine döndüğünde ailesine ve insanlara katlanamaz; karısından ve çocuklarından uzak durur, günde birkaç saatini ahırdaki atlarla konuşarak geçirir.

Gulliver’in Gezileri Karakterleri

  • Lemuel Gulliver: Romanın anlatıcısı. Gemi hekimi ve sonra kaptan; meraklı, gözlemci ve her yolculukta insanlara bakışı değişen biri.
  • Liliputlular: Boyları bir karışı geçmeyen, küçük konular için büyük kavgalara giren insanlar.
  • Glumdalclitch: Brobdingnag’da Gulliver’e bakan şefkatli dev kız.
  • Brobdingnag Kralı: Gulliver’in anlattıklarından sonra insanlığı eleştiren bilge kral.
  • Laputalılar: Bilime ve soyut düşünceye dalıp günlük hayattan kopmuş insanlar.
  • Houyhnhnm’ler: Akıl ve erdemle yaşayan atlar.
  • Yahoo’lar: İnsanın kötü yanlarını temsil eden vahşi insansı yaratıklar.
  • Pedro de Mendez: Gulliver’i kurtaran iyi kalpli Portekizli kaptan.

Yer ve Zaman

Yolculuklar 1699 ile 1715 arasında geçer. Gulliver’in evi İngiltere’dedir; gittiği ülkeler ise hayalîdir ve romanda Hint Okyanusu, Kuzey Amerika’nın batı kıyıları ve Japonya yakınlarında gösterilir.

Gulliver’in Gezileri Ana Fikri

Kitabın ana fikri, insanın kendini dünyanın merkezi sanmasının bir yanılgı olduğudur. Liliput’ta insanların küçük kavgaları, Brobdingnag’da savaşın vahşeti, Laputa’da işe yaramayan bilgi ve son yolculukta aklını kötülük için kullanan insan eleştirilir. Swift, okuru kendi toplumuna dışarıdan bakmaya davet eder.

Benzer Kitap Özetleri

Sık Sorulan Sorular

Gulliver’in Gezileri’nin yazarı kimdir?

Kitap, İrlandalı yazar Jonathan Swift’in 1726’da yayımlanan romanıdır.

Gulliver hangi ülkelere gider?

Dört yolculukta cücelerin ülkesi Liliput’a, devlerin ülkesi Brobdingnag’a, uçan ada Laputa ve çevresine, son olarak da akıllı atların, yani Houyhnhnm’lerin ülkesine gider.

Liliputlular neden savaşır?

Yumurtanın hangi ucundan kırılması gerektiği gibi önemsiz bir konu yüzünden Liliput ile Blefuscu arasında yıllardır savaş sürmektedir. Swift bu sahneyle dönemin siyasi ve dinî kavgalarıyla alay eder.

Gulliver’in Gezileri bir çocuk kitabı mı?

Çocuklar için kısaltılmış baskıları çok sevilir, ama kitabın tamamı yetişkinlere yönelik bir hiciv romanıdır ve insan doğasını sert biçimde eleştirir.

Paylaş:

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir