Don Kişot Özet – Cervantes

Don Kişot özet yazımızda Miguel de Cervantes’in iki kitap hâlinde 1605 ve 1615’te yayımlanan, modern romanın ilk örneği sayılan başyapıtını inceliyoruz. MEB 100 Temel Eser listesinde yer alan roman, şövalye romanlarını okuya okuya aklını yitirip kendini gezgin bir şövalye sanan yaşlı bir soylunun ve sadık yardımcısı Sanço Panza’nın maceralarını anlatır.

Don Kişot’un Özeti (Kısa)

İspanya’nın La Mancha bölgesinde yaşayan elli yaşlarındaki soylu Alonso Quijano, şövalye romanlarını okumaktan aklını kaçırır. Kendine “La Manchalı Don Kişot” adını verir, eski bir zırh giyer, sıska atı Rocinante’ye biner ve köylü bir kızı hayalinde soylu sevgilisi Dulcinea yapar. Sonra dünyadaki haksızlıkları düzeltmek için yollara düşer. Köyünden Sanço Panza’yı, ona bir adaya vali yapacağı sözüyle silahtarı yapar. Yel değirmenlerini dev, hanları şato, koyun sürülerini ordu sanarak gülünç ve acıklı maceralara atılır. İkinci kitapta dük ve düşes onunla eğlenmek için oyunlar kurar; Sanço sözde bir adaya vali olur. Sonunda Don Kişot, onu eve döndürmek isteyen Sansón Carrasco’ya yenilir, köyüne döner, hastalanır, aklı başına gelir ve şövalyelik hayallerinden vazgeçip Alonso Quijano olarak ölür.

Don Kişot Konusu

Roman, hayal ile gerçek arasındaki çatışmayı anlatır. Don Kişot, okuduğu şövalye romanlarındaki gibi bir dünyada yaşadığına inanır ve sıradan şeyleri büyük maceralar olarak görür. Gerçekçi ve sağduyulu Sanço Panza ise sürekli onu uyarmaya çalışır. Cervantes, bu ikili üzerinden hem şövalye romanlarıyla alay eder hem de insanın ideallerine, hayallerine ve onurlu yaşama isteğine dair derin bir hikâye anlatır.

Don Kişot Kitap Özeti

Birinci Yolculuk: Şövalye Olmak

Alonso Quijano, şövalye romanları için tarlalarını satacak kadar bu kitaplara tutkundur. Sonunda aklını yitirir ve gezgin bir şövalye olmaya karar verir. Kendine Don Kişot adını verir, atına Rocinante der ve komşu köydeki köylü kız Aldonza Lorenzo’yu hayalinde soylu sevgilisi Dulcinea del Toboso yapar. İlk yolculuğunda bir hanı şato, hancıyı şato beyi sanır ve ondan kendisini şövalye ilan etmesini ister. Hancı ona uyarak gülünç bir tören yapar. Yolda dövülen bir çocuğu kurtarmaya çalışır, ama o gittikten sonra çocuk daha çok dövülür. Tüccarlarla kavgaya tutuşup yere serilir ve bir komşusu tarafından eve getirilir. Rahip ve berber, onu bu hâle getiren kitapları yakar.

Sanço Panza ve Yel Değirmenleri

Don Kişot, saf ama sağduyulu köylü Sanço Panza’yı, ona fethedeceği bir adanın valiliğini vaat ederek silahtarı yapar. Sanço eşeğine, Don Kişot Rocinante’ye biner ve gizlice yola çıkarlar. Kısa süre sonra ovada yel değirmenleri görürler; Don Kişot onları dev sanıp mızrağıyla saldırır ve kanatlara takılıp yere düşer. Bunu kötü büyücülerin devleri değirmene çevirmesine bağlar. Ardından koyun sürülerini düşman orduları, bir berberin leğenini efsanevi Mambrino miğferi sanır. Zincirlenmiş kürek mahkûmlarını özgür bırakır, ama mahkûmlar ona taşlarla saldırıp her şeylerini alır.

Sierra Morena ve Han

Don Kişot, sevgilisi Dulcinea için Sierra Morena dağlarında bir şövalye gibi kendini cezalandırmaya karar verir. Sanço’yu onun yanına mektupla gönderir. Bu sırada yolları, aşk acısı çeken Cardenio, Dorotea ve onların hikâyeleriyle kesişir. Herkes bir handa toplanır; birbirinden ayrılmış sevgililer kavuşur. Don Kişot ise uykusunda şarap tulumlarını dev sanıp keser. Sonunda rahip ve berber, onun büyülendiğine inanmasını sağlayıp onu bir kafes içinde köyüne geri götürür. Birinci kitap burada biter.

İkinci Kitap: Üçüncü Yolculuk ve Dük’ün Şatosu

İkinci kitapta Don Kişot ve Sanço, ilk kitabın yayımlandığını ve kendilerinin ünlü olduğunu öğrenir. Yeniden yola çıkarlar. Sanço, Don Kişot’u kandırmak için yoldaki köylü bir kızın büyülenmiş Dulcinea olduğunu söyler. Köyden genç bir bilgin olan Sansón Carrasco, Don Kişot’u eve döndürmek için Aynalar Şövalyesi kılığında onunla dövüşür ama yenilir. Don Kişot’un ününü duyan bir dük ile düşes, onları şatolarında ağırlayıp onlarla eğlenmek için sahte maceralar düzenler. Sanço, şaka olarak bir “adaya” vali yapılır ve beklenmedik bir şekilde akıllıca ve adil kararlar verir; ama sonunda valilikten sıkılıp efendisinin yanına döner.

Don Kişot Nasıl Biter?

Barselona’da Sansón Carrasco, bu kez Beyaz Ay Şövalyesi kılığında Don Kişot’un karşısına çıkar ve onu yener. Yenilen şövalye, anlaşma gereği bir yıl boyunca silah kuşanmamaya ve köyüne dönmeye razı olur. Köyüne dönen Don Kişot ağır bir hastalığa yakalanır. Ölüm döşeğinde aklı başına gelir; şövalye romanlarının boş hayaller olduğunu anlar ve kendisinin artık Don Kişot değil, “İyi Alonso Quijano” olduğunu söyler. Vasiyetini yazar ve Sanço’dan, onu da kendi deliliğine sürüklediği için özür diler. Sanço ise ağlayarak ona yeni bir maceraya çıkmak için yalvarır. Don Kişot dostlarının arasında huzur içinde ölür.

Don Kişot Karakterleri

Don Kişot Yer ve Zaman

Roman, 17. yüzyılın başlarında İspanya’da geçer. Olaylar Don Kişot’un köyünün bulunduğu La Mancha bölgesinde, yollarda, hanlarda, Sierra Morena dağlarında, dük ile düşesin şatosunda ve Barselona’da yaşanır.

Don Kişot Ana Fikri ve Temaları

Romanın ana fikri, gerçeklikten kopan hayallerin insanı gülünç ve acıklı durumlara düşürebileceği; ama iyilik, adalet ve onur gibi ideallere bağlılığın da insana yüce bir anlam kattığıdır.

• Hayal ve gerçek: Don Kişot’un dünyayı romanlardaki gibi görmesi, gerçeklikle sürekli çatışır.
• İdealizm ve sağduyu: Don Kişot’un idealleri ile Sanço’nun gerçekçiliği birbirini tamamlar.
• Dostluk: Don Kişot ile Sanço arasındaki bağ, romanın en sıcak yanıdır.
• Şövalye romanlarının eleştirisi: Cervantes, döneminin abartılı şövalye hikâyeleriyle alay eder.

Miguel de Cervantes Kimdir?

Miguel de Cervantes Saavedra (1547-1616), İspanya’nın Alcalá de Henares kentinde doğdu. 1571’deki İnebahtı Deniz Savaşı’nda yaralandı ve sol elini kullanamaz hâle geldi. Dönüş yolunda Cezayir korsanlarına esir düştü ve beş yıl Cezayir’de esir kaldı. İspanya’ya döndükten sonra vergi tahsildarlığı gibi işlerde çalıştı, hapis yattı. Don Kişot ile dünya edebiyatının en büyük yazarları arasına girdi. 1616’da Madrid’de öldü.

Sık Sorulan Sorular

Don Kişot kimin eseri?

Don Kişot, İspanyol yazar Miguel de Cervantes’in eseridir. Birinci kitap 1605’te, ikinci kitap 1615’te yayımlanmıştır.

Don Kişot neden yel değirmenleriyle savaşır?

Şövalye romanlarıyla aklını yitiren Don Kişot, yel değirmenlerini kollarını sallayan devler sanır ve onlara saldırır. Bu sahne, gerçekle hayalin karıştığı romanın en ünlü sahnesidir.

Sanço Panza kimdir?

Sanço Panza, Don Kişot’un sadık silahtarıdır. Saf ve sağduyulu bir köylüdür; efendisinin ona bir adaya vali yapacağı sözüne güvenerek onunla yola çıkar.

Don Kişot nasıl biter?

Beyaz Ay Şövalyesi’ne yenilen Don Kişot köyüne döner, hastalanır, ölüm döşeğinde aklı başına gelir ve şövalyelik hayallerinden vazgeçerek Alonso Quijano olarak ölür.

Sonuç

Don Kişot, dört yüz yılı aşkın süredir okunan, hem güldüren hem düşündüren eşsiz bir romandır. Don Kişot ile Sanço’nun maceraları, hayallerimizle gerçekler arasındaki dengeyi sorgulatır. Diğer dünya klasikleri için Sefiller özeti, Suç ve Ceza özeti ve Oliver Twist özeti yazılarımıza göz atabilirsiniz.