İnsan Ne İle Yaşar konusu ve özeti için hazırladığımız bu yazıda Lev Tolstoy’un en çok okunan öykülerinden birini inceliyoruz. Yoksul bir kunduracının evine sığınan gizemli bir yabancının hikâyesini anlatan öykü, Tolstoy’un “İnsan ne ile yaşar?” sorusuna verdiği cevabı yalın bir dille anlatır: sevgiyle.
İnsan Ne İle Yaşar Kısa Özet
Yoksul kunduracı Semyon, kışlık kürk almak için para toplamaya çıkar ama eli boş döner. Yolda bir kilisenin yanında çırılçıplak, donmak üzere bir adam bulur; ona acıyıp kaftanını ve çizmelerini verir ve onu evine götürür. Karısı Matryona önce öfkelense de sonunda merhamete gelir ve yabancıya yemek verir. Mihail adlı bu yabancı, Semyon’un yanında çırak olarak kalır ve çok usta bir kunduracı olur. Yıllar boyunca yalnızca üç kez gülümser. Sonunda gerçeği anlatır: O, Tanrı’nın emrine karşı geldiği için cezalandırılan bir melektir ve üç gerçeği öğrenmek için yeryüzüne gönderilmiştir. Bu üç gerçeği öğrendiğinde, insanın sevgi ile yaşadığını anlar ve yeniden göğe yükselir.
| Künye | |
|---|---|
| Eser | İnsan Ne İle Yaşar (Rusça: Çem lyudi jivı) |
| Yazar | Lev Nikolayeviç Tolstoy |
| Tür | Öykü (halk öyküsü) |
| Yayım | 1880’lerde; Tolstoy’un halk öyküleri arasında |
| Yer | Rusya’da bir köy |
| Bilinen başlıkları | İnsan Neyle Yaşar, İnsan Ne İle Yaşar |
İnsan Ne İle Yaşar Konusu
Öykü, yeryüzüne cezalandırılarak gönderilen bir meleğin, yoksul bir kunduracının evinde yaşarken insanlara dair üç büyük gerçeği öğrenmesini anlatır. Tolstoy, insanı ayakta tutan şeyin para, güç ya da kendi hesapları değil, başkalarına duyduğu sevgi ve merhamet olduğunu gösterir.
İnsan Ne İle Yaşar Özeti
Kunduracı Semyon ve Yabancı
Köyde yaşayan yoksul kunduracı Semyon’un, karısı Matryona ile paylaştığı tek bir kürkü vardır ve o da eskimiştir. Bir kış günü, yeni bir kürk için koyun postu almak üzere biriktirdiği az bir parayla ve köylülerden alacaklarını toplamak için yola çıkar. Ama kimse borcunu ödemez. Moral bozukluğuyla elindeki son parayla votka içer ve sarhoş, söylene söylene eve dönerken bir kilisenin yanında çırılçıplak oturan, soğuktan donmak üzere bir adam görür. Önce korkup geçip gitmek ister; sonra vicdanı rahat bırakmaz, geri döner. Üzerindeki kaftanı ve yanındaki keçe çizmeleri yabancıya verip onu evine götürür.
Matryona’nın Merhameti ve İlk Gülümseme
Matryona, kocasını elinde kürk yerine sarhoş ve yanında bir yabancıyla görünce çok öfkelenir; zaten yiyecekleri azdır. Ama yabancının çaresizliğini görünce yüreği yumuşar ve ona son ekmeklerini paylaştırır. O anda yabancının yüzü aydınlanır ve ilk kez gülümser. Adı Mihail olan yabancı, kendisi hakkında bir şey anlatamayacağını, Tanrı’nın onu cezalandırdığını söyler. Semyon onu yanına çırak olarak alır. Mihail kısa sürede çok usta bir kunduracı olur, işleri büyür; ama hiç dışarı çıkmaz, az konuşur ve hiç gülmez.
Zengin Beyefendi ve İkinci Gülümseme
Bir yıl sonra dükkâna iri yarı, kendini beğenmiş zengin bir beyefendi gelir. Pahalı bir deri getirir ve bir yıl boyunca yırtılmayacak, biçimi bozulmayacak çizmeler ister; yoksa onları hapse attıracağını söyler. Mihail, beyefendinin arkasındaki bir şeye bakar ve ikinci kez gülümser. Sonra derileri çizme yerine yumuşak, tabansız ölü ayakkabısı biçiminde keser. Semyon dehşete düşer. Tam o sırada beyefendinin uşağı gelir: Efendisi eve dönerken arabada ölmüştür ve hanımı, onun cenazesi için ölü ayakkabısı istemektedir.
İkiz Kızlar ve Üçüncü Gülümseme
Aradan altı yıl geçer. Bir gün dükkâna bir kadın, yanında biri topal iki küçük kızla gelir. Kadın, kızların öz annesi değildir: Babaları ormanda bir ağacın altında kalarak ölmüş, anneleri de onları doğurduktan hemen sonra hayatını kaybetmiştir. Kendi bebeğini kaybeden bu kadın, öksüz ikizleri yanına alıp kendi çocukları gibi büyütmüş ve onları çok sevmiştir. Kadının anlattıklarını dinleyen Mihail üçüncü kez gülümser ve odayı bir ışık kaplar.
İnsan Ne İle Yaşar Nasıl Biter?
Mihail, Semyon ile Matryona’ya gerçeği anlatır. O bir melektir. Tanrı onu, ikizleri doğuran kadının canını almaya göndermiş; ama kadının çocuklarını kimin büyüteceğini düşünerek yalvarması üzerine Mihail onun canını almamıştır. Bunun üzerine Tanrı onu, kadının canını aldıktan sonra yeryüzünde üç gerçeği öğrenmeye göndermiştir: İnsanın içinde ne vardır? İnsana ne verilmemiştir? İnsan ne ile yaşar? Matryona merhamet gösterdiğinde insanın içinde sevgi olduğunu, beyefendi bir yıllık çizme isterken o akşam öleceğini bilmediğinde insana kendi ihtiyacını bilme gücünün verilmediğini, yabancı bir kadın öksüz ikizleri sevgiyle büyüttüğünde de insanın sevgi ile yaşadığını öğrenmiştir. Mihail’in arkasında kanatlar belirir; Tanrı’yı öven bir sesle göğe yükselir ve gözden kaybolur.
İnsan Ne İle Yaşar Karakterleri
| Karakter | Kimdir? |
|---|---|
| Semyon | Yoksul ama iyi kalpli kunduracı; çıplak yabancıya yardım eder. |
| Matryona | Semyon’un karısı; önce öfkelense de sonunda merhamet gösterir. |
| Mihail | Yeryüzüne cezalandırılarak gönderilen melek; Semyon’un çırağı olur. |
| Zengin beyefendi | Bir yıl dayanacak çizme isteyen, ama o akşam ölen kibirli adam. |
| Kadın ve ikiz kızlar | Öksüz ikizleri kendi çocuğu gibi büyüten fedakâr kadın ve kızlar. |
İnsan Ne İle Yaşar Ana Fikri
Öykünün ana fikri, insanın kendi hesaplarıyla, parasıyla ya da gücüyle değil, başkalarına duyduğu sevgi ile yaşadığıdır. İnsanın içinde sevgi vardır; ama insana kendi ihtiyacını, yarın ne olacağını bilme gücü verilmemiştir. Bu yüzden insan, birbirini sevdiği ölçüde yaşar.
- Sevgi: İnsanları ayakta tutan ve birbirine bağlayan güç.
- Merhamet: Semyon ile Matryona’nın yardımı, en yoksul insanın bile iyilik yapabileceğini gösterir.
- İnsanın sınırları: Zengin beyefendinin ölümü, insanın geleceğini bilemediğini hatırlatır.
- Tanrı inancı: Öykü, Tolstoy’un sevgiye dayalı din anlayışını yansıtır.
Lev Tolstoy Kimdir?
Lev Nikolayeviç Tolstoy (1828-1910), Rusya’nın Yasnaya Polyana malikânesinde soylu bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Kafkasya’da ve Kırım Savaşı’nda askerlik yaptı. Savaş ve Barış ile Anna Karenina adlı romanlarıyla dünya edebiyatının en büyük yazarlarından biri oldu. Hayatının ikinci yarısında derin bir inanç arayışına girdi; sade bir yaşamı, şiddetsizliği ve sevgiyi savundu. Bu dönemde halk için yalın öyküler yazdı; İnsan Ne İle Yaşar da bunlardandır. İvan İlyiç’in Ölümü ve Diriliş diğer önemli eserleridir. 1910’da Astapovo istasyonunda öldü.
Sık Sorulan Sorular
İnsan Ne İle Yaşar kimin eseri?
İnsan Ne İle Yaşar, Rus yazar Lev Tolstoy’un öyküsüdür.
İnsan ne ile yaşar sorusunun cevabı nedir?
Öyküye göre insan sevgi ile yaşar.
Mihail kimdir?
Mihail, Tanrı’nın emrine karşı geldiği için cezalandırılıp yeryüzüne gönderilen bir melektir. Kunduracı Semyon’un yanında çırak olarak yaşar.
Mihail neden üç kez gülümser?
Her gülümseme, öğrendiği bir gerçeği gösterir: İnsanın içinde sevgi olduğunu, insana kendi ihtiyacını bilme gücü verilmediğini ve insanın sevgi ile yaşadığını öğrendiğinde gülümser.
Sonuç
İnsan Ne İle Yaşar, birkaç sayfalık sade bir öyküde hayatın en büyük sorularından birine cevap veren, her yaştan okura hitap eden bir Tolstoy klasiğidir. Tolstoy’un diğer eserleri için İvan İlyiç’in Ölümü özeti, Anna Karenina özeti ve Savaş ve Barış özeti yazılarımıza göz atabilirsiniz.
