Ahmet Haşim Bize Göre özet yazımızda, sembolist şairimiz Ahmet Haşim’in 1928’de yayımlanan deneme kitabını inceliyoruz. Bize Göre, yazarın 1920’li yıllarda İkdam gazetesinde yayımladığı kısa yazılardan seçilen denemelerle Paris yolculuğu sırasında tuttuğu notlardan oluşur. MEB 100 Temel Eser listesinde yer alan kitap, Ahmet Haşim’in şiirindeki ince duyarlığı düzyazıya taşır.
Kısaca: Bize Göre, birbirinden bağımsız kısa denemelerden oluşur. Ahmet Haşim bu yazılarda baharı, kuşları, denizi ve bulutları; sinemayı, yeni İstanbul’un mimarisini, gazeteciliği, eleştirmenleri, üslubu ve kelimelerin hayatını; dilencileri, kör bir sokak çalgıcısını ve Gazi Mustafa Kemal ile karşılaşmasını anlatır. Gündelik bir gözlemden yola çıkıp ironik ve felsefi bir sonuca ulaşır. Kitabın ikinci bölümünde ise Paris yolculuğunun izlenimleri yer alır.
| Künye | |
|---|---|
| Eser | Bize Göre |
| Yazar | Ahmet Haşim |
| Tür | Deneme (ikinci bölümü gezi notları) |
| İlk yayım | 1928 |
| İçerik | İkdam gazetesinde yayımlanan otuzdan fazla kısa deneme ve “Bir Seyahatin Notları” başlıklı Paris izlenimleri |
| Liste | MEB 100 Temel Eser (ortaöğretim) |
Bize Göre Konusu
Kitabın belirli bir olay örgüsü yoktur; her deneme kendi konusunu işler. Ortak noktaları, Ahmet Haşim’in dünyaya kendi gözüyle, “bize göre” bakmasıdır. Yazar Batı’yı ne tümüyle reddeder ne de körü körüne benimser; Cumhuriyet’in ilk yıllarında hızla değişen İstanbul’u, insanları, sanatı ve doğayı kendi ölçüsüyle değerlendirir. Kitabın adı da bu kişisel bakış açısını anlatır.
Bize Göre Özeti
Edebiyat, Gazetecilik ve Üslup Üzerine
Kitabın başındaki yazıda Ahmet Haşim, dönemin gazeteciliğini ve edebiyatın yüzeyselleşmesini eleştirir. “Üslup Hakkında Bir Mülahaza” adlı denemede edebiyatın zayıf yanının gereksiz sıfatlar ve teşbihler olduğunu, kelimenin süs için değil anlamın hizmetinde kullanılması gerektiğini savunur. “Kelimelerin Hayatı”nda kelimelerin de insanlar gibi doğup yaşlandığını ve öldüğünü anlatır. “Münekkit” başlıklı yazıda eleştirmenin ve düşüncenin toplumdaki yerini sorgular.
Doğa ve İnsan
“Bahar” denemesinde doğanın her yıl yeniden doğuşunu anlatırken insanın ölümlü oluşunu hatırlatır. “Leylek”, “Kargalar”, “Deniz Kenarında” ve “Bulutlar Karşısında Bir Muhavere” gibi yazılarda doğa, bir manzara olmaktan çok insanın ruh hâlinin aynası olur. Haşim’in şiirlerindeki sembolist duyarlık bu yazılarda düzyazıya taşınır.
Değişen Şehir ve Modern Hayat
“Yeni İstanbul” denemesinde Batılılaşma hevesiyle yapılan özensiz, çirkin binalardan yakınır. “Sinema” yazısında modern eğlencelerin insan ruhunu nasıl uyuşturduğunu, “Erkekleşme”de değişen kadın-erkek rollerini kendi döneminin bakışıyla tartışır. “Dilenci” ve “Basit Bir Mesele” gibi yazılarda yoksul bir adamın sabrını ve kör bir sokak çalgıcısını anlatarak gündelik hayattan insanın varoluş mücadelesine ulaşır.
Gazi
Kitabın en çok sevilen yazılarından biri “Gazi”dir. Ahmet Haşim bu denemede, harf devrimi çalışmalarının sürdüğü günlerde Dolmabahçe Sarayı’nda Mustafa Kemal’i ilk kez görüşünü ve ondan edindiği izlenimi anlatır.
Bir Seyahatin Notları
Kitabın ikinci bölümünde Ahmet Haşim’in Paris’e yaptığı yolculuğun izlenimleri yer alır. “Paris Kadını” ve “Neşesiz Paris” gibi başlıklar taşıyan bu yazılarda yazar, Avrupa’nın büyük şehrini gözlemci ve yer yer alaycı bir dille anlatır.
Bize Göre Kitabındaki Bazı Denemeler
- Gazi
- Bahar
- Kürk
- Süleyman Nazif’in Mezarı
- Sinema
- Erkekleşme
- Münekkit
- Leylek
- Kargalar
- Deniz Kenarında
- Bulutlar Karşısında Bir Muhavere
- Dilenci
- Basit Bir Mesele
- Yeni İstanbul
- Üslup Hakkında Bir Mülahaza
- Kelimelerin Hayatı
- Şairleri Okurken
- Ahmet Hikmet
Bize Göre Ana Fikri ve Özellikleri
Kitabın ana fikri, insanın değişen dünyaya ve Batı’dan gelen yeniliklere kendi ölçüsüyle, düşünerek ve seçerek bakması gerektiğidir. Ahmet Haşim, yüzeysellikten, gösterişten ve taklitten uzak durmayı öğütler.
- Tür: Kitap deneme türündedir; yazar kişisel düşüncelerini kesin hükümler vermeden, sohbet eder gibi anlatır.
- Kısa ve yoğun yazılar: Denemeler genellikle birkaç sayfalık, gazete için yazılmış kısa metinlerdir.
- Gözlem ve ironi: Gündelik olaylar ince bir alayla ve felsefi bir derinlikle ele alınır.
- Şiirsel dil: Haşim’in sembolist duyarlığı, özellikle doğa yazılarında belirgindir.
- Dil: Yazılar döneminin Arapça ve Farsça kökenli kelimelerle zengin diliyle yazılmıştır; bu nedenle bugün sadeleştirilmiş baskıları da okunur.
Ahmet Haşim Kimdir?
Ahmet Haşim, 1884 yılında Bağdat’ta doğdu, 4 Haziran 1933’te İstanbul’da öldü. Küçük yaşta annesini kaybetti, babasıyla İstanbul’a geldi ve Galatasaray Sultanisi’nde okudu. Fecr-i Âti topluluğu içinde yer aldı ve Türk şiirinde sembolizmin en önemli temsilcisi oldu. Şiirlerini Göl Saatleri (1921) ve Piyale (1926) adlı kitaplarda topladı. Piyale’nin başındaki “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar” yazısında şiirin anlatmak için değil, hissettirmek için yazıldığını savundu. Düzyazı eserleri arasında Bize Göre (1928), Gurebahane-i Laklakan (1928) ve Frankfurt Seyahatnamesi (1933) vardır.
Sık Sorulan Sorular
Bize Göre kimin eseri?
Bize Göre, sembolist şair Ahmet Haşim’in eseridir. 1928’de yayımlanmıştır.
Bize Göre hangi türdedir?
Bize Göre deneme türünde bir eserdir. Kitabın ikinci bölümü olan “Bir Seyahatin Notları” ise gezi yazısı niteliği taşır.
Bize Göre’deki denemeler nerede yayımlandı?
Denemelerin çoğu, Ahmet Haşim’in 1920’li yıllarda İkdam gazetesinde yazdığı yazılardır. Yazar bunlardan seçtiklerini kitapta bir araya getirmiştir.
Bize Göre’nin ana fikri nedir?
İnsan, değişen hayata ve yeniliklere taklitle değil, kendi ölçüsüyle ve düşünerek bakmalıdır.
Sonuç
Bize Göre, Ahmet Haşim’i yalnızca bir şair olarak değil, keskin gözlemli bir denemeci olarak da tanımak isteyenler için ideal bir kitaptır. Kısa yazıları, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki İstanbul’a ve insanına ince bir bakış sunar. Deneme türünde başka eserler için Montaigne Denemeler özeti, Kendi Gök Kubbemiz özeti, Sait Faik Abasıyanık Hikâyelerinden Seçmeler özeti ve Safahat özeti yazılarımıza da göz atabilirsiniz.
