Drina Köprüsü özeti, Nobel ödüllü Bosnalı yazar İvo Andriç’in 1945’te yayımlanan romanını anlatıyor. Romanın asıl kahramanı bir insan değil, Bosna’nın Vişegrad kasabasında Drina Nehri üzerine 16. yüzyılda Sokollu Mehmed Paşa’nın yaptırdığı köprüdür. Köprünün yapılışından 1914’te Birinci Dünya Savaşı’nda yıkılmasına kadar geçen yaklaşık dört yüz yıl, köprünün çevresinde yaşayan insanların hikâyeleriyle anlatılır. Aşağıda Drina Köprüsü’nün konusunu, özetini ve ana fikrini bulabilirsiniz.
Drina Köprüsü Kısa Özet
Kısaca: Vişegrad yakınlarındaki bir köyden devşirme olarak İstanbul’a götürülen bir çocuk, yıllar sonra Sokollu Mehmed Paşa adıyla sadrazam olur. Çocukken nehrin kıyısında yaşadığı ayrılık acısını unutamayan Paşa, Drina’nın üzerine bir köprü yaptırır. Köprünün yapımı sırasında köylüler zorla çalıştırılır; işi baltalamaya çalışan Radisav ağır bir şekilde cezalandırılır. Köprü tamamlandıktan sonra yüzyıllar boyunca kasabanın kalbi olur. Sel felaketleri, isyanlar, Osmanlı’dan Avusturya-Macaristan yönetimine geçiş ve demiryolunun gelişi köprünün önünden akıp gider. Roman, Birinci Dünya Savaşı’nda köprünün bir bölümünün havaya uçurulması ve köprüyle yaşamış yaşlı Alihoca’nın ölümüyle sona erer.
| Künye | |
|---|---|
| Eserin adı | Drina Köprüsü (Na Drini ćuprija) |
| Yazar | İvo Andriç |
| Türü | Tarihî roman, vakayiname |
| İlk yayımı | 1945 |
| Mekân | Bosna’da Vişegrad kasabası, Drina Nehri |
| Zaman | 16. yüzyıldan 1914’e |
| Başlıca kişiler | Sokollu Mehmed Paşa, Abidağa, Radisav, Fata, Lotika, Alihoca |
Drina Köprüsü Konusu
Romanın konusu, Vişegrad’daki köprünün çevresinde yaşanan dört yüzyıllık tarih ve bu tarih boyunca Müslümanların, Hristiyanların ve Yahudilerin bir arada sürdürdüğü hayattır. Andriç, olayları bir vakayiname (kronik) gibi, köprüyü merkez alarak anlatır. İnsanlar doğup ölür, yönetimler değişir; köprü ise yüzyıllar boyunca ayakta kalır.
Drina Köprüsü Özeti
Köprünün Hikâyesi Başlıyor
16. yüzyılda Vişegrad yakınlarındaki Sokoloviç köyünden küçük bir çocuk, devşirme olarak İstanbul’a götürülür. Annesinden Drina’nın kıyısında ayrıldığı o an, içine saplanmış bir sızı olarak kalır. Bu çocuk büyüyüp Sokollu Mehmed Paşa adıyla Osmanlı’nın sadrazamı olur. Yıllar sonra, insanları ayıran ve ayrılık acısına sahne olan bu nehrin üzerine bir köprü yaptırmaya karar verir.
Yapım Yılları: Abidağa ve Radisav
Köprünün yapımına acımasız bir yönetici olan Abidağa başkanlık eder. Köylüler angaryayla, karşılıksız çalıştırılır. Bu zulme karşı Radisav adlı bir köylü, geceleri yapılanları yıkarak işi baltalamaya çalışır. Yakalanınca köprünün üzerinde ağır bir şekilde cezalandırılır ve olay kasabada efsaneye dönüşür. Abidağa’nın sertliği ve yolsuzlukları üzerine görevden alınır; onun yerine gelen Arif Bey döneminde köprü tamamlanır. Köprünün ortasında, insanların oturup sohbet ettiği “kapiya” adlı bir taş seki vardır.
Yüzyıllar Boyunca Köprü
Köprü, kasabanın hem gündelik hayatının hem de büyük olaylarının sahnesi olur. Büyük seller, kasabanın Müslüman, Hristiyan ve Yahudi halkını aynı acı içinde birleştirir. Sırp ayaklanmaları ve savaş dönemlerinde köprüde idamlar yapılır, nöbetçiler bekler. Romanın en dokunaklı hikâyelerinden biri, istemediği biriyle evlendirilmek istenen güzel Fata’nın, düğün gecesi köprüden nehre atlamasıdır. Osmanlı yönetimi sona erip bölge Avusturya-Macaristan’ın eline geçince kasabaya yeni insanlar, alışkanlıklar ve kurallar gelir. Köprünün yanında otel işleten, cömert ve güçlü Yahudi kadın Lotika bu dönemin önemli kişilerinden biridir. Demiryolunun yapılmasıyla köprünün önemi azalmaya başlar.
Drina Köprüsü Nasıl Biter?
1914’te Birinci Dünya Savaşı başlar. Avusturyalı askerler köprünün ayağına patlayıcı yerleştirir ve köprünün bir bölümü havaya uçurulur. Hayatı boyunca köprüyle birlikte yaşamış, onu kasabanın ve dünyanın düzeninin simgesi olarak gören yaşlı Alihoca, yıkılan köprüyü görünce büyük bir sarsıntı geçirir. Evine çıkan yokuşu tırmanırken yere yığılır ve ölür. Roman, bir dünyanın sonunu simgeleyen bu sahneyle biter.
Drina Köprüsü Kişileri
| Kişi | Özellikleri |
|---|---|
| Sokollu Mehmed Paşa | Devşirme olarak götürülüp sadrazam olan, köprüyü yaptıran devlet adamı. |
| Abidağa | Köprünün yapımını yöneten acımasız yönetici. |
| Radisav | Köprünün yapımını baltalamaya çalışan köylü. |
| Arif Bey | Köprüyü tamamlayan yönetici. |
| Fata | Düğün gecesi köprüden atlayan güzel kız. |
| Lotika | Köprünün yanında otel işleten cömert kadın. |
| Alihoca | Köprüyle birlikte yaşayan ve onun yıkılışına tanık olan yaşlı adam. |
Drina Köprüsü Ana Fikri
Romanın ana fikri, insanların, yönetimlerin ve çağların geçip gittiği; ama insanları birleştiren eserlerin uzun süre ayakta kalarak tarihin tanığı olduğudur. Köprü, farklı dinlerden ve milletlerden insanları birbirine bağlayan bir barış ve süreklilik simgesidir; yıkılışı ise bir dönemin sona erişini anlatır.
İvo Andriç Kimdir?
İvo Andriç (1892-1975), Bosna’nın Travnik şehri yakınlarında doğdu. Çocukluğunun bir bölümü Vişegrad’da geçti. Diplomatlık yaptı. Drina Köprüsü, Travnik Günlüğü ve Gospojica romanlarından oluşan Bosna üçlemesiyle tanındı. 1961’de Nobel Edebiyat Ödülü’nü aldı. Lanetli Avlu da bilinen eserlerindendir.
Sık Sorulan Sorular
Drina Köprüsü ne anlatıyor?
Vişegrad’daki köprünün 16. yüzyılda yapılışından 1914’te yıkılmasına kadar geçen dört yüzyılı, köprünün çevresinde yaşayan insanların hikâyeleriyle anlatır.
Drina Köprüsü’nü kim yaptırdı?
Köprüyü, Vişegrad yakınlarında doğan ve devşirme olarak İstanbul’a götürülen Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa yaptırmıştır. Köprü bugün UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir.
Sonuç
Drina Köprüsü, bir köprünün hikâyesi üzerinden Balkanların yüzyıllık tarihini anlatan büyük bir romandır. Benzer eserler için Drina’da Son Gün özeti ve Derviş ve Ölüm özeti yazılarımıza göz atabilirsiniz.
Görsel (Sokollu Mehmed Paşa Köprüsü): Pudelek (Marcin Szala), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.
